"PHẢI BIẾT CON NGƯỜI NẾU MUỐN BIẾT THIÊN CHÚA." (PHAOLO VI)

 

VĂN HÓA LÀ CON NGƯỜI

 

 

Bài 2.

 

Cấu Trúc Không Gian Của Vũ Trụ

 

Theo Triết Lý Phương Nam

 

Qua Những Mô Hình Tam Tài và Ngũ Hành

 

 

 

Câu 1. Tam Tài là gì?

 

1. Ý nghĩa:

 

- Tam: 3.

 

- Tài: Phép, phương pháp.

 

+ Tam Tài :

 

Đó là khái niệm bộ ba, “Ba Phép”:

 

"Thiên, Địa, Nhân." 

 

Làm thành mô hình ba yếu tố về cấu trúc không gian của vũ trụ.

 

Với tư duy tổng hợp và biện chứng quen thuộc, người xưa sớm nhận ra rằng:

 

Các cặp Âm Dương có mối quan hệ chặt chẽ với nhau.

 

Tạo nên một thể thống nhất:

 

“Thiên thời, Địa lợi, Nhân hoà”.

 

 

2. Nguyên lý hình thành Tam Tài:

 

           TRỜI          ĐẤT           NGƯỜI

              +               -                  ( -  + )

 

N.B.

 

Triết lý người Việt: “Sống Hài Hoà”.

 

 

Câu 2. Ngũ Hành là gì?

 

1. Ý nghĩa:

 

- Ngũ: 5.

 

- Hành: Vận động, quan hệ.

 

+ Ngũ hành là 5 loại vận động, quan hệ.

  

+ Là mô hình 5 yếu tố, về cấu trúc không gian của vũ trụ:

 

                "Kim - Mộc - Thuỷ - Hoả - Thổ."

 

2. Đặc điểm:

 

Chúng có quan hệ tương sinh và tương khắc.

 

- Quan hệ tương sinh:

 

+ Thuỷ sinh Mộc. Ví dụ: Nước giúp cho cây tươi tốt.

 

+ Mộc sinh Hoả. Ví dụ: Gỗ làm nhiên liệu cho lửa.

 

+ Hoả sinh Thổ. Ví dụ: Tro do lửa đốt cháy làm cho đất tốt.

 

+ Thổ sinh Kim. Ví dụ: trong lòng đất sinh ra kim loại.

 

+ Kim sinh Thuỷ. Ví dụ: Kim loại nóng chảy trở về thể lỏng.

 

- Quan hệ tương khắc:

 

+ Thuỷ khắc Hoả. Ví dụ: Nước dập tắt lửa.

 

+ Hoả khắc Kim. Ví dụ: Lửa nung làm chảy kim loại.

 

+ Kim khắc Mộc. Ví dụ: Dao chặt đứt cây.

 

+ Mộc khắc Thổ. Ví dụ: Cây hút chất mầu của đất.

 

+ Thổ khắc Thuỷ. Ví dụ: Đất đắp đê ngăn nước.

 

 

                        Hình minh hoạ

 

 

 

Bài viết khác